دانشجویان مهندسی پزشکی ایران

خبرهای ویژه

» معرفی مهندسی پزشکی » وظایف واحد مهندسی پزشکی

تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۱/۲۰ - ۱۵:۴۸

وظایف واحد مهندسی پزشکی

روزگاری درمان بیماران عمدتا“ منحصر به تجویز دارو ، رعایت رژیمهای غذایی خاص و انجام عملیات فیزیکی توسط خود طبیب می گردید . اما پس از انقلاب صنعتی و پیشرفت روزافزون تکنولوژی بویژه از نیمه دوم قرن بیستم تجهیزات و وسایل پزشکی نقش محوری و عمده ای را در سه حوزه پیشگیری ،

شرح وظایف واحد مهندسی پزشکی در بیمارستان

مقدمه

روزگاری درمان بیماران عمدتا“ منحصر به تجویز دارو ، رعایت رژیمهای غذایی خاص و انجام عملیات فیزیکی توسط خود طبیب می گردید . اما پس از انقلاب صنعتی و پیشرفت روزافزون تکنولوژی بویژه از نیمه دوم قرن بیستم تجهیزات و وسایل پزشکی نقش محوری و عمده ای را در سه حوزه پیشگیری ، تشخیص و درمان بیماریها ایفا می کنند بنحوی که اصولا“ تصور مرکز درمانی فاقد آنها دور از ذهن می نماید.

تجهیزات از منظر وجه سرمایه ای پارامتر بسیار مهمی در اقتصاد بهداشت مراکز درمانی محسوب می گردند. لذا همانقدر که وجود این تجهیزات و وسایل در صحن عملکرد و موفقیت مراکز درمانی موثر ومفید است ، عملکرد نادرست و یا مختل شدن آن ، در روند مراکز درمانی و فعالیت متخصصین اختلال و اشکال و بعضا“ صدمات جبران ناپذیر ایجاد می نماید .

بنابراین وجود واحدی که در مراکز درمانی بطور تخصصی وظیفه مدیریت بر این سامانه ها را داشته و از طرفی از آخرین دست آوردها و پیشرفتهای تکنولوژیکی این عرصه مطلع و آنها را بدرستی در اختیار متخصصین امر قرار دهد ، اگرچه در کشور ما تا حدودی جدید و نو ظهور به نظر می رسد ،  ولی در کشورهای صاحب علم و تکنولوژی روز ، سالهاست که امری معمول و بدیهی می باشد.

برابر بررسی های انجام شده در ایران برای راه اندازی بیمارستانهای جدید التأسیس یک سوم هزینه های ساخت و ساز و تجهیز بیمارستان به خرید تجهیزات پزشکی می یابد و از طرف دیگر برای نگهداری و تعمیر تجهیزات پزشکی باید مبلغ ۲۰-۱۰ درصد قیمت خرید آنها در بودجه پیش بینی شود.

تحقیقات در ارتباط با بیشترین مواردیکه باعث عدم استفاده از دستگاهها می شدند ۵۶/۷ درصد نبودن لوازم فنی و تعمیر بموقع آنها را اعلام نموده اند.

ونگ (wong) در سال ۱۹۹۱ در تحقیقی که در ارتباط با تجهیزات پزشکی در برزیل انجام داد نتایج حاکی از آن بود که ۲۰ تا ۴۰ درصد تجهیزات پزشکی به دلیل فقدان خدمات، قطعات یدکی و یا لوازم مصرفی بلا استفاده مانده اند. باید از قبل این قطعات برآورد شود تا زمان مصرف شده برای تعمیر و سرویس کاهش یابد تا به درآمدهای بیمارستانها یا ارائه خدمات پزشکی به بیماران لطمه ای وارد نشود.

کندال در تحقیقاتی که در ارتباط با بودجه سالیانه بیمارستانها انجام داد اظهار نمود که بمنظور اثر بخشی مناسبتر بیمارستانها بایستی یک چهارم از بودجه سالیانه خود را به هزینه مراقبت از تجهیزات پزشکی اختصاص دهند.

در یک ساختار تخصصی بیمارستانی در ازای هر یکصد تخت یک نفر پرسنل اجرایی موردنیاز است که این برآورد با توجه به سطح پیچیدگی فعالیتهای بیمارستان‌ها می‌تواند متفاوت باشد.

در نهایت بر اساس تعداد موارد درخواست تعمیر و نگهداری دقیق می‌توان هزینه نگهداری و تعمیرات تجهیزات پزشکی را تا ۶۰ درصد کاهش داد.

واحد مهندسی پزشکی

تعریف : مجموعه ایست که در سیستم ماتریسی سازمان وظیفه مدیریت کلیه امور مرتبط با تجهیزات و وسایل پزشکی را در راستای تامین ایمنی لازم برای بیماران و پرسنل و نیز بهره وری بهینه این تجهیزات جهت ارتقاء سه شاخصه کارآیی ، اثربخشی و رضایتمندی بیماران بعهده دارد.

وظایف واحد مهندسی www.BMEcenter.irپزشکی 1 - وظایف واحد مهندسی پزشکی

  • اهداف واحد مهندسی پزشکی

الف استفاده موثر از تجهیزات و وسایل پزشکی و بهره گیری بهینه از تمامی قابلیت های آنها

ب افزایش عمر مفید تجهیزات ، تضمین صحت و دقت عملکرد آنها و جلوگیری از خرابیهای زودهنگام و نابهنگام

ج کاهش هزینه های نگهداری ، تعمیر ، و زمان از کارافتادگی دستگاهها

د تامین ایمنی لازم برای پرسنل و بیماران در ارتباط با تجهیزات و وسایل پزشکی

هـ هدایت مراکز درمانی به استفاده از تکنیکها ، تجهیزات و وسایل نوین متناسب با نیازهای واقعی و توانائیهای مرکز درمانی.

  • وظایف واحد مهندسی پزشکی

۱- آموزش

۲- تامین ایمنی بیماران و پرسنل

۳- مدیریت چرخه نصب و تعمیر

۴- نظارت بر انبار طبی و انبار اسقاط

۵-مدیریت نگهداری و عملکرد دستگاه

۶-کارشناسی و مشاور خرید تجهیزات و وسایل پزشکی

۷-کارشناسی اقتصادی تجهیزات پزشکی

۸-نظارت بر اجرای استانداردهای فضاهای درمانی در خصوص تجهیزات پزشکی

۹-مستند سازی و نگهداری اطلاعات

۱۰-ارتباط با اداره تجهیزات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی متبوع

  • ۱- آموزش
  • توانایی استفاده صحیح و بجا ، بهره گیری موثر از تمامی قابلیت های تجهیزات و وسایل پزشکی ، اجتناب از سوء استفاده و خطرات آنها ، رعایت اصول نگهداری روزمره جهت افزایش عمر مفید تجهیزات و تهیه گزارشهای مربوطه ، منوط به آموزش کامل و صحیح کاربران و نیز پاسخگویی مداوم به شبهات و سئوالات آنان می باشد .
  • این آموزشها نیز موجب کاهش افت عملکرد واحدهای مرکز درمانی هنگام تعویض پرسنل با نظرات جدید می گردد .
  • ۲- تامین ایمنی بیماران و پرسنل
  • دستگاهها و لوازم پزشکی جهت تشخیص و درمان در ارتباط مستقیم با بیماران و پرسنل بوده و می بایست اقدامات تامینی جهت حفاظت افراد از عوارض مربوطه و همچنین هنگام بروز خرابیها نظیر تشعشعات ، جریانهای نشتی ، ضربات ، آتش سوزی و … برابر روشهای استاندارد و توصیه شده بعمل آید.
  • ۳- مدیریت چرخه نصب و تعمیر
  • نظارت بر تحویل، نصب و راه اندازی صحیح تجهیزات و لوازم ، قراردادهای خدمات پس از فروش ، اولویت بندی و پیگیری تعمیرات ، فاکتورهای هزینه تعمیرات ، مراحل و کیفیت و چگونگی تعمیر که عمدتا“ از سوی شرکتها صورت می پذیرد به منظور کاهش زمان از کارافتادگی دستگاه ، کاهش هزینه تعمیرات و عدم نیاز به تعمیرات مکرر می بایست صورت پذیرد .
  • لازم به ذکر است با توجه به تنوع و پیچیدگی دستگاهها و لوازم پزشکی که در حوزه های مختلف بکار گرفته می شود واز آنجا که امر تعمیر علاوه بر تخصص نیازمند آموزش و داشتن ابزار لازم و قطعات یدکی مربوطه می باشد و نیز بعضا“ بهانه جویی شرکتها جهت رفع مسئولیت تعمیرات و یا بزرگنمایی مشکلات ودر نتیجه افزایش هزینه های تعمیراتی ، اقدام مستقیم از سوی کارکنان واحد مهندسی پزشکی جهت تعمیر جز در موارد خاص و جزیی و دستگاههای ساده توصیه نمی گردد .
  • ۴- نظارت بر انبار طبی و انبار اسقاط
  • همان اندازه که تجهیزات و لوازم پزشکی در تشخیص و درمان اهمیت و حساسیت دارد، رعایت شرایط نگهداری و انبار تجهیزات ولوازم پزشکی و قطعات آنها نیز از اهمیت و حساسیت برخوردار است . از طرفی اهمیت برنامه ریزی جهت تامین بموقع قطعات و لوازم پزشکی موردمصرف نیازی به توضیح ندارد . بعلاوه نظارت بر نحوه اعلام اسقاطی تجهیزات پزشکی ، بکارگیری قطعات سالم موجود در دستگاه اسقاطی جهت راه اندازی سایر دستگاهها و نیز در صورت امکان تعمیر و راه اندازی دستگاههایی که به غلط اسقاط اعلام گردیده اند ، در کاهش هزینه های مرکز درمانی می تواند تاثیر بسزایی داشته باشد .
  • ۵- مدیریت نگهداری و عملکرد دستگاه
  • نگهداری پیشگیرانه ( Preventive  Maintenance ) یا به اختصار PM به مجموعه عملیات و بازرسی هایی گفته می شود که برای جلوگیری از خرابی ناگهانی و افزایش عمر مفید دستگاه به صورت دوره ای صورت می پذیرد .
  • در این راستا برنامه ریزی و تهیه روالهای لازم و فرمهای مربوط به هر دستگاه با توجه به توصیه ها و نکات اعلام شده از سوی تولید کننده برای بازدیدهای دوره ای PM انجام می گیرد .
  • از طرفی بررسی صحت عملکرد و دقت پارامترهای خروجی تجهیزات در تشخیص و عملیات درمانی کادر پزشکی نقش تعیین کننده ای دارد .
  • برای اطمینان از عملکرد صحیح تجهیزات و کالیبره نمودن آنها ، می بایست آزمونهایی به شکل دوره ای و با استفاده از ابزارهای ویژه کالیبراسیون بر روی دستگاه انجام پذیرفته و خطاهای موجود تصحیح گردد .
  • ۶- کارشناسی مشاور خرید تجهیزات و وسایل پزشکی
  • نیاز به دقت و امعان نظر در خصوص پارامترهای ذیل جهت خرید تجهیزات و وسایل پزشکی برای مرکز درمانی ، واحد مهندسی پزشکی را بعنوان یک عضو موثر در کمیته خرید مطرح می نماید :

ـ شناسایی پارامترها و عملکردهای مورد نیاز مرکز درمانی بر اساس میزان و نوع مراجعین و انتظارات کادر پزشکی وبر این اساس شناسایی دستگاههایی که واجد این پارامترها و عملکردها می باشند .

ـ مسایل لازم برای سرویس و نگهداری ، وضعیت سرویس داخل کشور و تامین قطعات یدکی

ـ کسب اطلاعات فنی لازم در خصوص عملکرد دستگاه در سایر مراکز درمانی داخلی و خارجی

ـ آنالیز صحت و سقم ادعاهای مطروحه از سوی فروشنده دستگاه

ـ تعیین اطلاعات لازم و تعهدات فنی که از سوی فروشنده می بایست با توجه به نوع دستگاه در اختیار قرار گیرد .

ـ کنترل دستگاههای خریداری شده بر اساس پروفرم های مربوطه و اطمینان از وجود تائیدیه های حاصل از انجام تست های پذیرش ( Acceptance  Test )

  • ۷- کارشناسی اقتصادی تجهیزات پزشکی

مرکز درمانی از یک طرف به عنوان مرکزی که هزینه ها و درآمدهایی داشته و می بایست برنامه ریزی جهت ایجاد تعادل و کسب سود بیشتر در آن صورت پذیرد و از طرفی به لحاظ ارتباطی که با جان و سلامتی انسانها داشته و یکی از مهمترین و بدوی ترین نیازهای بشری را تامین می نماید ، از منظر اقتصادی بعنوان یک بنگاه اقتصادی خاص که طراحی فرآیندها و تصمیم گیریها در آن تابع شرایط و محدودیتهایی است مد نظر بوده ودر این راستا واحد مهندسی پزشکی وظیفه دارد با همکاری واحدهای امور مالی ، انبار ، حسابداری صنعتی ، شاخصه های تخصصی را در حوزه تجهیزات و وسایل پزشکی کارشناسی و جهت تصمیم گیری به مبادی ذیربط ارائه نماید .

  • ۸- نظارت بر اجرای استانداردهای فضاهای درمانی در خصوص تجهیزات پزشکی
  • تشخیص و اجرای بهینه استانداردهای فضاهای درمانی با توجه به فرآیندهای درمانی نظیر محل قرارگرفتن تجهیزات و وسایل ، نحوه ارتباط بخشها و حوزه های مختلف به یکدیگر و نحوه دسترسی به تجهیزاتی که استفاده از آنها میان چند بخش مشترک است و … از اموری است که می تواند یک مرکز درمانی را در انجام بهینه وظایف خود بویژه در زمانهای حیاتی یاری رساند .
  • همچنین در بعضی قسمتهای در نظر نگرفتن شرایط فیزیکی و امکانات لازم هم می تواند باعث آسیب رساندن به دستگاه شود و هم اینکه ممکن است عوارض جبران ناپذیری برای پرسنل و بیماران بخش مربوطه و یا بخشهای مجاور داشته باشد .
  • ۹- مستند سازی و نگهداری اطلاعات
  • مستند سازی و نگهداری اطلاعات مربوط به انجام بندهای قبل جهت حفظ سوابق و طبقه بندی آنها برای دسترسی سریع و بموقع به این اطلاعات نظیر شناسنامه های تجهیزات و وسایل پزشکی ، سوابق تعمیراتی ، عملکردی ، PM و کالیبراسیون هر کدام ، سوابق آموزشی پرسنل ، کاتالوگها ، دستورالعمها ، فیلمها ، اسلایدها و کتب مرجع مربوط به تجهیزات ، اقدامات تامینی و سایر موارد مربوط به فعالیتهای واحد به لحاظ مراجعات بعدی جهت تصمیم گیریهای آتی و تهیه گزارشهای مدون خواسته شده ، اهمیت زیادی داشته و می بایست به بهترین وجه صورت پذیرد.
  • واحد مهندسی پزشکی
  • مشخصات فیزیکی واحد مهندسی پزشکی

vسطح ۳ یک اتاق اداری دو کارگاه ( کارگاه الکترونیک و الکتروتکنیک ، کارگاه مکانیک که میبایست دارای محلی تحت عنوان چاله سرویس باشد.)، یک انبار

vسطوح ۴و۵و۶ نظیر سطح ۳ بعلاوه یک کارگاه مستقل در داخل بخش اتاق عمل با ابزار مستقل.

  • مشخصات نیروی انسانی :

vسطح ۳ یک نفر مسئول ( ترجیحا مهندس پزشک) یک نفر پرسنل اداری یک تکنسین( به ازای هر مرکز سطح دو تحت پوشش) یک نفر کارشناس مهندسی پزشکی جهت آموزش و PM و کالیبراسیون



دسته بندی : معرفی مهندسی پزشکی
ارسال دیدگاه

حمایت
logo-samandehi