بررسی اتاق عمل بوسیله یک مهندس پزشکی

 

اتاق عمل یکی از بخش هایی است که در همه بیمارستان ها بسته به نیاز آن مرکز وجود دارد. شما در این مطلب به طور کامل با اتاق عمل و تجهیزات و… آن آشنا می شوید.

آشنایی با اتاق عمل

پیشرفت روز به روز دانش پزشکی همراه با رشد فزاینده دست آوردهای تکنولوژی پزشکی، امروزه ، افق های جدیدی را در عرصه درمان و مداوای بیماران گشوده است. از سوی دیگر جراحی به عنوان یکی از اساسی ترین شیوه‌های درمان همه روزه ، سهم بیشتری را در بهبود و بازیافت سلامت بیماران ایفا می کند . اتاق عمل یکی از حساس ترین قسمت های بیمارستان است چرا که به علت اعمال وتجهیزات ویژه ای که درآن وجود دارد کوچک‌ترین سهل انگاری درآنجا می تواند عامل مرگ فرد یا افرادی شود. از این رو از اولین لحظه طراحی این اتاق توسط مهندسان تا لحظه لحظه تمامی عمل های جراحی، اعمال ویژه ای جهت حفاظت جان انسان ها صورت می گیرد.

‌لباس سبز یا آبی پرسنل اتاق عمل

نگاه کردن به رنگ آبی یا سبز می تواند دید پزشک از اشیای قرمز از جمله احشای خون‌آلود را تقویت کند. مغز رنگ‌ها را نسبت به یکدیگر تفسیر می‌کند. اگر جراح به چیزی خیره شود که به رنگ قرمز یا صورتی باشد، حساسیتش را نسبت به آن ها از دست می‌دهد. در واقع پیام‌های مربوط به رنگ قرمز در مغز محو می‌شود که می‌‌تواند باعث شود پزشک تفاوت‌های ظریف رنگ‌اجزای بدن را به درستی نبیند. نگاه کردن گاه به گاه به چیزی سبزرنگ می‌تواند چشم‌ها را به تغییرات در رنگ قرمز حساس‌تر کند.

چنین تمرکز شدید و مداومی بر روی رنگ‌های قرمز ممکن است باعث توهمات بینایی سبز رنگ روی سطوح سفیدرنگ شود که حواس جراح را پرت می‌کند. این شبح‌های سبزرنگ در صورتی که نگاه جراح از بافت‌های قرمز بدن به چیزی سفید رنگ مانند پارچه‌های تخت یا لباس سفید متخصص بیهوشی بیفتد، ممکن است ظاهر شوند.

یک شبح سبز رنگ از احشای قرمز بیمار ممکن است روی پس‌زمینه سفید ظاهر شود. جراح به هر جا که نگاه کند، این تصویر پریشان‌کننده مانند نقاط نورانی شناوری که پس از فلاش زدن دوربین جلوی چشمان شما ظاهر می‌شود، دید او را دنبال می‌کند. این پدیده به این علت رخ می‌دهد که نور سفید حاوی همه رنگ‌های رنگین‌کمان از جمله سبز و قرمز است، اما از آنجا که دید جراح حساسیتش را به رنگ قرمز از دست داده است، مغز پیام‌های دریافتی را به رنگ سبز تفسیر می‌کند.

 مرکز استریل (CSR)

‌استریل کردن ست ها و لوازم جراحی بی شک از اهمیت بسزائی بر خوردار است . استریل کردن به معنی از بین بردن تمام موجودات زنده است. لازمه اجتناب نا پذیر انجام اعمال جراحی شرایطی کاملا استریل است . در آموزش تکنیک های آسپتیک تاکید می‌شود ؛لوازم استریل است یا خیر، استریلیزاسیون امری مطلق است یعنی وسیله ای تقریبا استریل در حیطه استریلیزاسیون مفهومی ندارد.CSRدر بیمارستان را اگر نتوان قلب بیمارستان نامید بی شک می توان آن را به عنوان شاهرگ حیاتی کلیه فعالیت های و خدمات بیمارستان در نظر گرفت . عملکرد نادرست این بخش فعالیت اتاق عمل را ناکام خواهد کرد. CSR یا مرکز استریل، مکانی است که کلیه وسایل مورد لزوم بخش ها و اتاق عمل بیمارستان در آنجا ضدعفونی و استریل می شوند.

‌خصوصیات فیزیکی مرکز استریل

بهترین مکان برای قرارگیری بخش CSRدر نزدیکی اتاق عمل است تا در هنگام حمل وسایل برای استریل کردن، مشکلاتی مانند هدر رفتن وقت و انرژی و ایجاد خسارت به دستگاه ها و وسایل پیش نیامده و وسیله مورد نظر به موقع به اتاق عمل تحویل داده شود .

انبار اقلام کثیف و استریل نشده کاملا از هم مجزا و مشخص باشند. برای اینکار استفاده از تابلو و برچسب الزامی است .

قسمت تمیز و کثیف بخش استریل باید کاملا از هم مجزا باشند و رفت و آمد به آن‌ها کاملا کنترل شده باشد .

درب ورودی بخش CSRباید به اندازه ای بزرگ باشد( حدودا ۲۰/۲ متر ) تا عبور و خروج ترالی و برانکار به راحتی امکان پذیر باشد .

در ورودی به CSR، سیاست خط قرمز به منظور حفظ حریم قسمت استریل کاملا مشخص و با نصب تابلو رعایت آن الزامی شود و هشدارهای لازم ارائه شود .در ورودی بخش CSRمکانی به عنوان رختکن جهت تعویض کفش و پوشیدن گان در نظر گرفته شود . این مکان نیز باید با توجه به حجم فعالیت CSR، فضای لازم را در برگیرد و مکان قرارگیری کفش و دمپایی ( تمیز / کثیف ) در آن تعبیه شود .در مرکز استریل یک درب جهت ورود و خروج کارکنان در نظر گرفته شود و تردد افراد متفرقه محدود و کاملا کنترل شود. تحویل یا تعویض وسایل نیز از طریق پنجره ای که به این کار اختصاص یافته است انجام پذیرد .قسمت نگهداری وسایل استریل باید از محوطه CSRجدا باشد و این جداسازی باید حتما از درب تحویل وسایل استریل جلوتر باشد .سیستم تهویه CSRبسیار اهمیت داشته و باید بتواند به خوبی کار کند . دما در بخش مذکور به دلیل کارکرد دستگاه های اتوکلاو عموما بالا است . بنابراین باید با استفاده از تهویه مناسب بتوان آن را در ۲۷ تا ۳۷ درجه سانتیگراد نگه داشت .در صورت نصب اتوکلاوهای گازی نظیراتیلن اکساید باید سیستم تهویه جداگانه برای این اتوکلاوها در نظر گرفته شود تا از سیستم تهویه مرکزی مستقل باشد .مکان های شستشو و سینک های اختصاص یافته بدین امر بایستی یکسره باشند .در سطح اول وظیفه CSRتوسط یک یا دو دستگاه فورا انجام می پذیرد و احتیاجی به اتوکلاو نیست در عین حال می توان یک اتوکلاو ۱۵۰ لیتری برای آن در نظر گرفت .

دستورالعمل مربوط به مرکز استرلیزاسیون

۱-تست های اتوکلاو طبق دستورالعمل داخل بسته ها گذاشته شود و پشت نوار تست تاریخ -شیفت-شماره اتوکلاو نوشته شود.

۲-بسته ها نباید بیشتر از ۶کیلوگرم باشد وهمچنین اندازه (عرض پک‌ها) حداکثر ۴۵ سانتی متر باید باشد.

۳-پک ها وبسته های عمل باید به صورت عمودی (ایستاده ) در اتوکلاو قرار داده شود وبه حالت خوابیده نبایستی باشد.

۴-پک ها باید محکم بسته شود و در حالتی گذاشته شود که بین آن ها فضا جهت عبور بخار باشد واتوکلاو خیلی نباید پر شود.

۵-اطـراف پـارچـه هـای بستـن وسـائـل بـایـد دوخته شده وسالم باشد.

۶-پس از در آوردن پک ها از اتوکلاو باید کاملا خشک باشد و با دست مرطوب پک ها جابه جا نشود.

۷-درصورتی که تست های اتوکلاو پس از استریلیزاسیون تغییر رنگ نداده باشند بایستی از استفاده بسته عمل خودداری کرده و فورا با ثبت شماره اتوکلاو، تاریخ و نوع بسته عمل به مسئول اتـاق عـمل ومسئول کنترل عفونت اطلاع داده شود.

۸-هنگام تحویل ست ها و بسته های عمل کـلـیـه وسـائـل آن بـایـد کـنترل شود. در صورت مـشــاهــده آثــار کـثـیـفــی بــر روی آن هـا پـرسـنـل C.S.Rبایستی آن ها را تمیز کنند.

۹-کلیـه وسـائـل داخـل ست ها و بسته های عمل که از بیرون آورده می شوند. بایستی توسط پرسنل C.S.Rکنترل و بسته بندی شود.

۱۰-دیـش هـا و پـک های عمل توسط افراد غیر‌مسئول به هیچ وجه نباید بسته شود.

۱۱-از ورود افــــــراد مـــتـــفــــــرقــــــه بــــــه مـــحـــــل استریلیزاسیون بایستی خودداری شود.

۱۲-هنگام خروج از واحد کلیه پرسنل بایستی کفش و لباس خود را تعویض کنند.

۱۳-هنگام کار از ماسک و دستکش استفاده شود.

تعریف لی اوت:

منظوراز لی اوت نحوه استقرار ماشین آلات و تجهیزات و دفاتر طراحی نحوه کنار هم قرار گرفتن ماشین آلات و ایستگاههای نظارتی تولید دفاتر و بخشهای مختلف تولیدی خدماتی در سازمانهاست.

 لی اوت یا چیدمان تجهیزات پزشکی:

نحوه استقرار ماشین آلات و دستگاهها و تجهیزات پزشکی در مراکز و سازمانهای خدماتی بهداشتی درمانی و بیمارستانها

 ویژگیهای یک لی اوت کارا:

فضای مورد نیاز را به حداقل میرساند.

از نیروی انسانی به نحو کارا استفاده میکند.

تعامل بین سر پرستاران و بیماران را تسهیل میکند.

زمان ارائه خدمات را کاهش میدهد.

حرکات غیر ضروری را حداقل میکند.

برای کنار هم قرار گرفتن تجهیزات و کاربران تسهیلاتی را فراهم میکند.

اهداف مربوط به ایمنی کاربر و بیمار را تحقق میبخشد.

کیفیت ارائه خدمات را ارتقا میدهد.

لی اوت فیزیکی اتاق عمل جراحی:

درباره چگونگی طراحی و بنای اتاق عمل نظرات وآرا فراوان وجود دارد. طرح و بنای اتاق عمل در همه بیمارستانها یکسان نیستند وبی شک بین اتاقهای عمل مختلف متناسب با نیازها و امکانات بیمارستان و نوع بیماران مورد پذیرش تفاوتهایی به چشم می خورد ولی هدف اصلی در تمامی این طرحها افزایش هرچه بیشتر ایمنی بیمار و کارکنان اتاق عمل میباشد اتاقهای عمل باید بگونه ای طراحی و بنا شود که از سویی انتشار عفونت به داخل حوزه عمل جراحی را مانع شود و از سویی دیگر سرایت عفونت از این اتاقها به بخشهای دیگر بیمارستان جلوگیری نماید.

لی اوت فضای فیزیکی داخل اتاق عمل:

بطور کلی فضای داخلی اتاق عمل دارای چهار منطقه کاملا مشخص میباشد:

منطقه ای که تمامی افراد اتاق عمل حق ورود به آن را دارند.

منطقه ای که فقط گروه جراحی میتواند وارد شود.

منطقه اتاقهای عمل جراحی

منطقه فضاهای فیزیکی بعد از عمل جراحی

 لی اوت منطقه ای که تمام افراد اتاق عمل حق ورود دارند:

بخش ورودی یا Entrance

پذیرش یا قسمت انتقال بیماران

مکان کارگران

رختکن خانم ها و آقایان

انبار اتاق عمل

محل قراردهی وسایل کثیف و آلوده

چند اتاق کار

لی اوت منطقه ای که فقط گروه جراحی میتواند وارد آن شود:

اتاقهای عمل

اتاق بیهوشی

اتاق آماده سازی و شستشوی دستها (اسکراب)

اتاق پوشیدن لباس مخصوص عمل جراحی

اتاق آماده سازی وسایل جراحی

انبار و محل نگهداری وسایل مورد نیاز اتاق عمل

لی اوت منطقه اتاق های عمل جراحی

درب اتاق عمل باید به اندازه کافی عریض باشد تا کار انتقال بیمار از روی برانکارد بخش به برانکارد اتاق عمل به اشکال برخورد نکند.

هرچه درب های اتاق عمل کمتر باشد بهتر است .توصیه میشود بازو بسته شده دربهای اتاق عمل به طور خودکار انجام گیرد.

معمولا اتاق ریکاوری گچ گیری رختکنها و نیز یک اتاق عمل کوچک که در آن بیماران سرپایی تحت عمل جراحی ساده قرار میگیرند در نزدیکی اتاق عمل بنا میشود.

اتاق رختکنها در انتهای راهروی ورودی اول قرار میگیرد.

بایستی تسهیلاتی نظیر توالت دستشویی حمام در محل خارج از قسمت تمیز اتاق عمل و متصل به اتاقهای رختکن تعبیه گردد.

معمولابرای هر ۸ تا ۱۰ نفر یک توالت دستشویی و حمام در نظر گرفته شود.

دیواراتاق عمل بایستی به صورت نیمه مات و به رنگ سبز یا آبی روشن و قابل شستشو در نظر گرفته شود .دلیل نیمه مات بودن اینست که از خستگی چشم جراح و سایر تیم جراحی با کنترل انعکاس نور از روی دیوارها جلوگبری میکند.

محل اتصال دیوارهای اتاق عمل باید طوری ساخته شود که خاک گیر نبوده و شستن و ضد عفونی کردن آنها آسان باشد از جمله این دیوارها باید عاری از لبه طاقچه و کنج باشد.

ارتفاع اتاق عمل از کف تا سقف نباید از ۳ متر کمتر باشد پوشش سقف باید از نوع اکوستیک بوده ودارای سطحی صاف و قابل شستشو باشد.

کف اتاق عمل باید ضد الکتریسیته بدون سرو صدا قابل شستشو و مقاوم در برابر مواد شیمیایی باشد.کف اتاق عمل باید فاقد سوراخ مجرای خروج آب باشد زیرا این مجرا میتواند موجب انتقال و انتشار میکروبهای بیماریزا گردد.لاستیکهای آنتی استاتیک لاستیکهای ضدجرقه ای هستند که به آنها کربن سیاه اضافه شده و معمولا با مارک زرد رتگ Antistatic مشخص شده اند.

لازم است برای مواجهه با قطع شدن برق اتاق عمل دارای سیستم اورژانس روشن یا ژنراتور مجزا از سایر قسمتهای بیمارستان باشد.

اتاق اسکراب معمولا بین دو اتاق عمل ساخته میشود.سینک اسکراب باید به حدی بزرگ باشد تا آب به بیرون نریزد. در شکل زیر نمونه ای از اتاق اسکراب را مشاهده می کنید:

 

اتاق عمل باید حتما مجهز به پریزهای برق ضد جرقه و به تعداد کافی باشد.

لوله کشی سانترال گازهای طبی برای اتاق عمل بسیار ضروری است. زیرا از تجمع کپسولهای محتوی گازهای مذکور در اتاق عمل جلوگیری خواهد کرد.

اتاق عمل باید دارای وسایل آتش نشانی بوده و کارکنان اتاق عمل به طرز کار و محل آنها آگاهی کامل داشته باشند.

 لی اوت منطقه فیزیکی بعد از عمل جراحی:

اتاق بعد از بیهوشی یا ریکاوری

محل کار یا دفتر کارکنان اتاق عمل

اتاق استراحت کارکنان

اتاق کار بر حسب نیاز خاص

اتاق آموزش همراه با ابزارهای مورد نیاز

مکانی برای قرار دادن وسایل اتاق عمل

در زیر نمونه طراحی از اتاق عمل استاندارد را مشاهده می کنید:

لوازم اتاق عمل

  ‌وسایلی نظیر دستگاه ساکشن و ونتیلاتور باید برای پیشگیری از آلودگی به طور متناسب انتخـاب شـود. وسـایـل به کار رفته باید شمرده شـود، کمتـر مورد دستکاری قرار گیرد و برای استریل کردن به واحد استریل اتاق عمل فرستاده شود.

الـــف) تـمـــام وســایــل اتــاق عـمــل بــر اســاس دستورالعمل باید استریل  شود.

ب) فقط در مواقعی که باید از وسایل مراقبت از بـیـمــار اسـتـفــاده شــود از روش فـلاش بـرای استریل کردن استفاده می شود.

 پاک کردن و گندزدائی سطوح محیطی

)aدر مــواقـعـی کـه در حـیـن عـمـل جـراحـی، آلودگی قابل رویت سطوح یا تجهیزات با خون یـا سـایـر مـایعـات بـدن ایجـاد شـود قبـل از عمل جراحی بعدی از گندزدائی مناسب برای تمیز کردن محل آلوده استفاده می شود.

)bبعد از آخرین عمل جراحی کف اتاق عمل با ماده گندزدای مناسب تمیز می شود.

 دفع زباله های اتاق عمل

)aبه علت خطر انتقال بیماری های منتقله از طـریـق خـون زبـالـه هـای اتـاق عمـل بـا کمتـرین دستکاری دفع می شود.

b)مایعات بدن با پوشش حفاظتی مناسب مثل گان، اپرون و محافظ چشم  دفع می شود.

)cلوازم نباید قبل از فرستادن به واحد استریل اتاق عمل (TSSU) شسته شوند.

)dگازهای مورد استفاده در کیسه های آلوده درست در محل استفاده قرار داده می شود.

)eبقیه زباله های آلوده طبق امکانات موجود جابجا می شود.

  ۸-نمونه گیری میکروبیولوژیک

)aنمونه گیری به صورت رایج از محیط اتاق عـمــل تــوصـیــه نـمــی شــود. فـقــط تحـت عنـوان تـحـقـیقات اپیدمیولوژیک از سطوح محیطی یا هـوای اتـاق عـمـل نـمونه میکروبیولوژیک تهیه می‌شود.

 ۹-آسپسی و تکنیک جراحی

الف) در زمان کار گذاشتن وسایل داخل عروقی (کاتترمرکزی) یا کاتترهای بیهوشی نخاعی یا اپیدورال یا در زمان توزیع و مصرف داروهای داخل وریدی اصول آسپسی رعایت شود.

ب) وسایل و محلول های استریل را بلافاصله قبل از مصرف روی یکدیگر سوار یا مخلوط نمی کنند.

ج) به بافت ها به آرامی دست می زنند، هموستاز مؤثری بر قرار می کنند، نسوج مرده و جسم خارجی را به حداقل می رسانند و فضای مرده در محل جراحی را از بین می برند.

د) در صورتی که محل جراحی به شدت آلوده باشد بستن پوست را در مرحله اول به تأخیر می اندازند یا محل انسزیون را باز  گذارند تا در مرحله بعدی ترمیم شود.

ه) اگر درناژ لازم باشد از درن ساکشن بسته(هموواگ) استفاده می شود. درن را در محل انسزیون جداگانه و دور از انسزیون محل عمل جراحی قرار می دهند. هر چه سریع‌تر درن را خارج می کنند.

۱۰-مراقبت از انسزیون بعداز عمل جراحی

الف) اگر انسزیون در مرحله اول (زمان جراحی)بسته (بخیه)شده است،بعداز عمل به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت از پانسمان استریل استفاده می کنند.

ب) قبل و بعد از تعویض پانسمان و در صورت هر گونه تماس با محل جراحی دست‌ها شسته می شود.

ج) اگر نیاز به تعویض پانسمان محل انسزیون باشد از روش استریل استفاده می شود.

د) در رابـطــه بــا مــراقـبـت صحیـح از محـل انسـزیـون عـلائـم عفـونـت زخـم و لـزوم گزارش‌دهی چنین علایمی،  به بیمار و خانواده وی آموزش داده می شود

 نخ های بخیه

 تمام اعمال جراحی با ایجاد زخم عمدی در بافت آغاز می شود . پس از جراحی، بستن مناسب و نگهداری مطلوب ناحیه جراحی، مهم‌ترین فاکتور در ترمیم مناسب بافت ها و موفقیت جراحی است. هدف جراحان نیز به حداقل رساندن اختلالات ظاهری، ترمیم بهتر و در نتیجه دستیابی سریع تر به عملکرد طبیعی در ناحیه جراحی است. آگاهی از نحوه مراقبت از زخم و روند ترمیم بسیار اهمیت دارد . به همین دلیل، داشتن اطلاعاتی در مورد نخ بخیه مناسب یا مواد شبه بخیه ای که در ترمیم بافت ها به دنبال جراحی به کار می روند یک اصل اساسی در جراحی به شمار می رود. بخیه ها به علت تفاوت در ترکیب، پاسخ های التهابی متفاوتی در بافت ها ایجاد می کنند.

 محققان نشان داده اند که هر چه تجمع سلول های التهابی در بافت همبند اطراف نخ بخیه یا به عبارت دیگر واکنش بافتی کمتر باشد، تشکیل بافت پوششی سریع تر و ترمیم زخم بهتر خواهد بود از آنجا که ممکن است پاسخ التهابی ایجاد شده توسط نخ بخیه موجب تأخیر در ترمیم زخم شود ، بنابراین میزان واکنش بافتی نسبت به جنس نخ بخیه یکی از فاکتورهای بسیار مهم در انتخاب بهترین ماده برای بستن زخم از میان انواع مختلف نخ بخیه به شمار می رود. مطالعات مختلف نشان داده است که انواع نخ بخیه پاسخ های التهابی متفاوتی در مخاط دهان ایجاد می کنند. همچنین نشان داده شده که واکنش مخاطی ناشی از آسیب روز اول  ورود سوزن به بافت برای تمام نخ ها مشابه است چرا که اندازه سوزن به کاررفته تقریبا مشابه بوده است. لذا تفاوت بالینی موجود در التهاب مخاطی بین نخ بخیه ها، در این دوره زمانی مربوط به نوع نخ بخیه است. این تفاوت همچنین می تواند به توانایی متفاوت در تجمع دبری ، پلاک میکروبی و جریان یافتن میکروارگانیسم ها به داخل کانال بخیه بستگی داشته باشد  لذا داشتن اطلاعاتی در مورد واکنش مخاطی نسبت به انواع نخ بخیه مورداستفاده، ارزشمند است. نخ بخیه باید با حداقل صدمه و پاسخ بافتی ترمیم اولیه در بافت بریده شده را ایجاد کرده و تا حد امکان اسکار ایجاد نکند. مشکل عمده در بافت های دهان که آن را از سایر مناطق بدن متمایز می‌سازد، غوطه ور شدن دائمی نخ و مسیر بخیه در بزاق است که حاوی بسیاری از میکرو ارگانیسم ها است که می توانند به بافت های زیرین وارد شوند لذا محیط دهان یکی از مناطق خاص بدن است که هنگام جراحی بایستی آناتومی، فیزیولوژی وخصوصیات ذاتی آلودگی آن مدنظر قرار گیرد. اگر در فرایند ترمیم، بخیه ها خیلی زود برداشته شوند، زخم تحت کشش احتمالا دوباره باز خواهد شد . اگربخیه ها به مدت بسیار طولانی باقی بمانند مسیر عبور نخ بخیه ممکن است به صورت دائمی با بافت پوششی پوشیده شود همچنین در طولانی مدت بخیه ها نقش مفیدی ندارند و آلودگی مخاط زیرین ر ا افزایش می دهند، از این رو برای برداشتن نخ بخیه، زمان های کوتاه تری که طی آن مقاومت کافی در برابر جدا شدن بافت های بخیه شده فراهم آمده است، پیشنهاد می شود. نخ بخیه سیلک، چند رشته ای و غیرقابل جذب است و به دلیل راحتی استفاده و ارزانی قیمت در گذشته به طورگسترده ای مورد استفاده قرار می گرفت اما با توجه به مطالعات بسیاری که در این زمینه انجام شده است، طبیعت چند رشته ای آن موجب آلودگی زخم، تجمع باکتری و خرده های مواد غذایی در سطح و در نتیجه التهاب اطراف زخم و تأخیر در ترمیم می شود بنابراین امروزه نخ بخیه مناسبی برای جراحی اندودنتیک محسوب نمی شود و اسـتـفــاده از بـخـیــه‌هــای تــک رشـتــه ای تــوصـیـه می‌شود. نخ بخیه‌های چند رشته ای و آن‌هایی کـه تـعـداد گـره بـیـشـتـری نـیـاز دارنـد، نـسـبـت بـه تک‌رشته‌ای ها تمایل بیشتری به جذب مایعات دهان و به دنبال آن میکروارگانیسم ها در طول کـانـال بخیـه بـه سمت بافت همبند دارند. حتی باکتری های غیرمتحرک نیز ازدرون بخیه های چند رشته‌ای منتقل می شوند.

نخ های بخیه جراحی ، نخ های تک یا چند فیلامنتی استریل است که نقش در کنار هم نگه داشتـن بـافـت هـای مجـروح را تا زمان بهبودی آن‌ها به عهده دارند . این نخ های معمولا برای بخیـه زدن بـریدگی یا برش های جراحی مورد استفاده قرار می گیرند یا اینکه به عنوان شریان بند (لگاتور) بدون استفاده از سوزن برای گره زدن انتهای رگ ها یا مجرا های دیگر جهت جلوگیری از خونریزی یا نشت مایعات دیگر مورد استفاده قـرار مـی گیـرند . نخ های بخیه جراحی ممکن است دارای پوششی از چربی-فلوئورو کربن ها و سیلیکن ها باشند . این پوش‌ها برای کاهش خــاصیـت مـویینـه و بهبـود خـواص دیگـر انجـام می‌شود .نخ های چند فیلامنتی ممکن است به صورت صاف یا بافته شده (قیطان) مورد استفاده قرار بگیرد. نوع قیطانی از نظر کارکرد راحت تر بوده و گره پایدارتری دارد. نخ های بخیه صاف در مقابل از نظر عبور از بافت راحت تر عمل کرده و همچنین راحت از بافت بیرون کشیده می شوند .  این نوع نخ ،کشش بافت با خود را ندارد.

 نخ های بخیه به دو گروه تقسیم می شوند:

  ‌۱- نخ های بخیه قابل جذب

در نــوع قــابــل جــذب اجـزا مـی تـوانـد از هـم متـلاشـی شـود و این از بین رفتن در بافت بدن صورت می گیرد و معمولا بعد از دو تا شش ماه ناپدید می شود.

 ۲- نخ های بخیه غیر قابل جذب

نــوع غـیــر قــابــل جــذب در مـقــابــل تـخــریــب بیولوژیک مقاوم بوده و به عنوان یک جسم خارجی در محل باقی می ماند تا آنکه از محل دور شده یا آنکه توسط بافت به بیرون فرستاده می شود .برای تولید نخ بخیه ممکن است از  الیاف فلزی،  الیاف طبیعی (کتان، ابریشم، پنبه )، کولاژن  و همچنین الیاف مصنوعی استفاده شود. در این بین نخ های بخیه فلزی قوی‌ترین و انواع طبیعی ضعیف ترین هستند.

 نخ های تهیه شده از روده حیوانات و کولاژن بازیافته

روده کوچک حیوانات که اساسا از پروتئین کولاژن تشکیل می شود مورد استفاده نخ بخیـه است. این نوع نخ بخیه که به ندرت برای بخیه زدن پوست مورد استفاده قرار می‌گیرد توسط بافت جذب می شود.سرعت جذب به نوع بافت بستگی دارد و تا زمانی که نخ های بخیه پلی گلوکولیک اسید تولید شد به عنوان تنها نخ بخیه قابل جذب به کار می‌رفتند.نخ بخیه کولاژن بازیافته شده از طریق ترریسی تعلیق همگن کولاژن خالص تهیه شده اند .کولاژن از تاندون حیوانات گرفته می شود .کاربرد این نوع نخ بخیه که می‌توان آن را به صورت بسیار ظریف تولید کرد مربوط به جرا حی های چشم است.

 نخ های بخیه مصنوعی قابل جذب

 ‌نخ های بخیه مصنوعی قابل جذب مثل دکسون  (Dexon) در سال ۱۹۷۰ از طریق گلیکونیک اسید و سپس کشش آن تهیه شدند . این نوع نخ در مقایسه با نخ های تهیه شده از روده از نظـر خـواص فیـزیکـی، جذب و بیولوژیک بسیار یکنواخت تر و همچنین استحکام گره اولیه آن بالاتر است.

 نخ بخیه ابریشمی

این نوع نخ قابل جذب نیست اما از لحاظ کارکرد در نوع خود بهترین است . این نوع نخ، سپس صمغ گیری شده و به رنگ مشکی درآمده و سپس با لایه ای از واکس یا سیکیکن در آورده می شود. این نوع نخ اگر چه غیر قابل جذب است اما بعد از شش ماه باقی ماندن در بدن ثلث استحکام خود را از دست داده و ممکن است  در نهایت کاملا جذب شود.

 نخ های پنبه ای و کتانی

نخ بخیه پنبه ای از تابیدن الیاف نسبتا بلند تهیه می شود دارای گره ای پایدار بوده و اما ضعیف‌تر از سایر نخ ها است. نخ بخیه کتانی به مقدار زیاد کاربرد ندارد. از بیشترین کاربردهای آن می توان در جراحی های روده نام برد.

 نخ های بخیه پلی استری

این نوع نخ ها غیر قابل جذب هستند. فیلامنت های پلی اتیلن تر فتالات ، از قویترین نخ های بخیه غیر قابل جذب به شمار می رود و استحکام خود را برای مدت زمان طولانی در بدن حفظ می کند . لذا از این نوع فیلامنت برای تهیه پروستز های لوله ای شکل جهت جـایگـزیـن شـریان به صورت بافته شده به کار می رود. کابرد نخ های پلی‌استری در جراحی‌های قلب وعروق بسیار متداول است.

 نخ های بخیه پلی الفینی

فیلامنت های پلی اتیلن سنگین و همچنین پلی پروپیلن ایزو تاکتیک از سال های اوایل ۱۹۶۰ به عنوان نخ بخیه مورد استفاده قرار گرفته است. این نوع نخ بسیار بی اثر بوده و بر خلاف پلی امید ها تحت تاثیر تخریبی مایعات بافتی قرار نمی گیرد . استحکام گره نخ پلی اتیلنی مشابه نخ ابریشمی است و از نخ پلی پرو پیلنی نرم تر است . نخ های پروپیلنی از نظر استحکام گره ، مشابه نایلون بوده و مقاومت بالایی در مقابل خستگی دارد و در جراحی های قلب و عروق مورد استفاده قرار می گیرد. نخ های بخیه پلی‌اتیلنی و پلی پروپیلنی در تعمیر پوست و همچنین برش شکم به کار گرفته می شوند

 تجهیزات اتاق عمل

 در این بخش  به معرفی برخی تجهیزات  مورد استفاده در اتاق عمل شامل میکروسکوپ، نکاتوسکوپ ، چراغ سیالتیک، دفیبریلاتور،ترالی ،دستگاه استریلیزاسیون و … خواهیم پرداخت.

 ‌میکروسکوپ

این دستگاه در عمل های جراحی گوش، چشم، عروق، پیوند اعصاب و… مورد استفاده قرار می گیرد. میزان درشت نمایی این میکروسکوپ ها تا ۴۰ مرتبه می تواند باشد. دستگاه میکروسکوب به جراح در عمل های ظریف می تواند کمک کند. این دستگاه توسط قرص های فرمالین بعد از ۲۴ ساعت استریل می شود.

 نگاتوسکوپ

نگاتوسکوپ وسیله ای است که برای مشاهده فیلم های رادیوگرافی مورد استفاده قرار می گیرد . این وسیله می تواند در داخل دیوار اتاق عمل تعبیه شود و هم می تواند به صورت جداگانه قرار گیرد. نگاتوسکوپ ها در ابعاد و اندازه های گوناگونی موجود هستند.

 چراغ سیالتیک  Surgical Light

 ‌مناسب ترین چراغ برای اتاق عمل چراغ سیالتیک است، چراغی که برای نوری که روی محل جراحی ایجاد می کند بسیار حائز اهمیت است و دارای انواع مختلف مثل چراغ های تک قمره، دو قمره ، سه قمره که می توانند قسمت های مختلف را روشن کنند. در چراغ های سیالتیک نور و طول موج چراغ ها با چراغ های معمولی متفاوت است.ویژگی مهم این چراغ ها داشتن نور سرد است تا در هنگام جراحی دمای اتاق بالا نرود. این چراغ ها به آسانی جابجا می شوند؛ گردش کامل بازو (۳۶۰ درجه) ، قابل شستشو و غیرقابل اشتعال است و دیگر اینکه هیچ سایه ای روی محل جراحی نداشته باشد. برای از بین بردن سایه در بعضی چراغ های چند قمره (شدت روشنایی هر قمر از لوکس ۹۰۰۰۰ الی ۱۶۰۰۰۰) زاویه  تابش لامپ را به گونه ای تنظیم می کنند که در ایجاد سایه ممانعت  کند و در چراغ های تک قمره از سیستم آینه ای برای این منظور استفاده می‌شود. قابلیت حرکت به سمت بالا و پایین برای قرار گرفتن در محل مناسب از دیگر ویژگی های این چراغ ها است. چراغ‌های سیالتیک در دو مدل‌ثابت و پرتابل وجود دارد و  چراغ سیالتیک را می توان مجهز به سیستم دوربین و مانیتورینگ کرد.

استفاده از سیستم تک لامپ، حذف سایه، حرارت پایین و استفاده حداقل از انرژی برق – مجهز به لامپ یدک و سیستم اتوماتیک جایگزینی لامپ یدک با لامپ اصلی توسط موتور در ۳/۰ ثانیه -سیستم نور با گرمای کم (حداکثر ۲ درجه سانتیگراد در ناحیه گردن جــراح- ) عـمــق فـوکـوس بـال (۷۰ سـانتیمتـر- )گـردش کـامل بازو (۳۶۰ درجه) و تنظیم بسیار آسان.

چراغ‌های سیالتیک اتاق عمل یک قمره – دو قمره و سه قمره ( شدت روشنایی هر قمر از ۳۵۰۰۰ الی ۱۶۰۰۰۰) به همراه سیستم دوربین و مــــانــیــتــــوریــنــــگ و مــــدل پـــرتـــابـــل  ۵۰۰- Sola 300Solaاستفاده از سیستم تک لامپ Stand by، حذف سایه، حرارت پایین و استفاده حداقل از انرژی برق

مجهـز به لامپ یدک و سیستم اتوماتیک جـایگـزینـی لامـپ یـدک با لامپ اصلی توسط موتور در ۳/۰ ثانیه

سیستم نور با گرمای کم (حداکثر ۲ درجه سانتیگراد در ناحیه گردن جراح- ) عمق فوکوس بالا (۷۰ سانتیمتر) و تنظیم بسیار آسان

 مکان های مورد استفاده علاوه بر اتاق های عمل

اتاق معاینه ؛   فعالیت پوست اندوسکوپی

!بخش مراقبت های ویژه  ؛     جراحی های کوچک بخش پانسمان و بهبود زخم

 بخـش دیـالیـز؛دستـرسـی بـه عـروق جهـت فرایند دیالیز

 میز مایو

میزی است که جهت قرار دادن وسایل اولیه جـراحی در پایین پای بیمار مورد استفاده قرار می‌گیرد. مایو نام شرکت سازنده آن است .

  ‌پایه سرم

 ‌برای نصب سرم مورد استفاده قرار می گیرد که برای سهولت در حرکت چرخدار است .

 سطل فلزی چرخ دار

 ‌ایـن سطل ها در دو طرف تخت عمل قرار می‌گیرند .

  ‌صندلی تابوره

 ‌ایـن صنـدلـی جهـت نشستـن جراح، کمک جراح، متخصص بیهوشی، در هنگام جراحی مورد استفاده قرار می گیرد و در اندازه های گوناگونی موجود است .

  ‌ترالی

برای انتقال لوازم و همچنین به عنوان میز کار مورد استفاده قرار می گیرد .

  ‌جا لگنی استیل

 ‌این جالگنی باید ضد زنگ  چرخدارباشد و لاستیک چرخدار آن ضد جرقه باشد .

  ‌کپسول اکسیژن

 ‌بـرای اکسیـژن رساندن به بیمارانی که دچار کمبود اکسیژن هستند و لازم است اکسیژن از راه استنشاقی به آن ها داده شود مورد استفاده قرار می گیرد.  این کپسول ها دارای هوای فشرده است که داخل آن در حدود ۱۰۰ تا۱۵۰ اتمسفر است .

  ‌فیکو

 ‌امروزه از دستگاه فیکو برای عمل های جراحی چشم مورد استفاده قرار می گیرد. به خـاطـر پیشـرفـت هـای زیـادی کـه در این دستگاه وجود دارد طول برش روی قرنیه، عوارض آستیگماتیسم و مدت زمان عمل کاهش پیدا می‌کند .

  ‌دفیبریلاتور یا الکتروشوک

 ‌این دستگاه قادر است یک شوک الکتریکی واحدی به قلب وارد کند و فیبریلاسیون بطنی یا دهلیزی را بر طرف کند . دستگاه الکتروشوک با برق اصلی شهری کار می کند . دسته ها یی به نام پالس یا الکترود به آن وصل می شود که از آن ها شوک الکتریکی از طریق قفسه سینه بیمار به قلب می رسد. و قتی دستگاه روشن می شود یک خازن الکتریکی که در داخل آن وجود دارد آن را تا ۴۰۰ ژول شارژ می کند و درجه انرژی ذخیره شده در خازن بین ۵ تا ۴۰۰ ژول است .

این دستگاه دارای الکترودهایی است که برای از بین بردن ایست قلبی یا فیبریلاسیون مورد استفاده قرار می گیرد . ژل یا یک ماده هادی را باید به اندازه کافی روی سطح این الکترودها مالید تا هوای بین پوست و الکترودها از بین برود تا سوختکی در محل اتصال الکترود به پوست پیش نیاید. میزان انرژی آزاد شده برای بچه ها بین ۵۰ تا ۲۰۰ و برای افراد بالغ بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ ژول متغیر است. الکترودها را محکم روی سینه بیمار قرار می‌دهیم : یکی بالای قفسه سینه و دیگری روی نوک قلب قرار می گیرد .

دیفیبریلاتورها در انواع کاشتنی، داخلی، خارجی، خودکار و نیمه خودکار ارائه می‌شود. نگهداری سیستم در زمان هایی که از دستگاه استفاده نمی شود، لازم است تا شارژ کامل در دمای اتاق که معمولا بسته به نوع سیستم ۴ تا ۲۴ ساعت به طول می انجامد، در حال شارژ مداوم باشد.

 رادیوگرافی پری اپیکال و پانورامیک دیجیتالی

به وسیله این دستگاه ها تصویربرداری از چند دندان یا همه دندان ها انجام می شود که برای تشخیص و درمان های دندانپزشکی به عنوان یکی از ملاک های اصلی مطرح اسـت. تـوموگرافی یا تصویربرداری از مقاطع مختلف فک از دیگر قابلیت های این دستگاه است. همچنین رادیوگرافی از  TMJبه وسیله این دستگاه امکان پذیر است و تصویربرداری به روش دیجیتالی در این دستگاه ها امکان دریافت تصاویر رادیوگرافی را از تمامی مانیتورهای کلینیک که به صورت شبکه با هم در ارتباط هستند بلافاصله پس از انجام رادیوگرافی مهیا می سازد. در این روش درصد کمتری از دوز اشعه استفاده شده و در نتیجه آسیب حاصل از اشعه مضر ایکس به بیمار به حداقل می رسد. علاوه بر اینکه امکان تغییر در بزرگنمایی، شفافیت و کنتراست تصاویر در نرم افزارهای تخصصی مربوط وجود دارد. تصاویر رادیوگرافی قابل چاپ هستند و امکان بایگانی آن ها هم به صورت چاپی و هم به صورت فایل بر روی کامپیوتر وجود دارد.

 دستگاه استریلیزاسیون اتوکلاو

اتوکلاو دستگاهی است که برای استریلیزه کردن لوازم و تجهیزات پزشکی خصوصا تـجـهـیــزات اتــاق عـمـل مـورد استفـاده قـرار مـی گیـرد. در اتـوکـلاو از بخـار آب بـرای استریلیزاسیون استفاده می شود.  برتری اتوکلاو نسبت به سایر دستگاه های حرارتی استفاده از بخار آب است که امکان استریلیزاسیون لوازمی که قسمت های پلاستیکی دارند را نیز می دهد. استفاده از این دستگاه قابل کنترل، بدون باقیمانده، سریع و قابل اطمینان است. علاوه بر اینکه امکان ثبت دقیق زمان استریلیزاسیون توسط خود دستگاه به صورت پرینت و مکتوب وجود دارد. از آنجا که در مقایسه با سایر روش ها اتوکلاو به ابـزارآلات آسـیـب کـمـتری می رساند، به عنوان بهترین روش استریل در نظر گرفته می‌شود.

  ‌مانیتور علایم حیاتی

‌امکان مشاهده پیوسته  ECGو ذخیره آن

‌ثبت ضربان قلبی

‌امکان مانیتور مرکزی

‌تعریف آلارم های معمول بر روی دستگاه

‌نقص فنی

‌مشکلات بالینی

‌پالس اکسیمتری

‌تنفس و در موارد ضروری کاپنو گراف

‌امکان اتصال به شبکه

‌امکان اندازه گیری فشار خون تهاجمی و غیر تهاجمی

‌اندازه گیری دما

  ‌کاربرد :

 ‌جمع آوری اطلاعات مربوط به بیمار

‌نمایش و ذخیره آن ها

‌هشدار به تیم درمانی در مواقع ضروری

‌برون ده قلبی، نرخ ضربان، نرخ تنفس، دما، میزان گازهای تنفسی و گازهای خونی  ۲ECG, IBP, NIBP, SPO

  ‌پیزوسرجری

این دستگاه پدیده ای منحصر به فرد در تجهیزات پزشکی به شمار می رود که قابلیت استفاده در کارهای جراحی، ایمپلنت، اندودنتیک، نوروسرجری را دارد. توانایی برش انتخابی در این دستگاه امکان آسیب به بافت نرم مجاور استخوان را به حداقل می رساند. تنظیم قدرت پمپ با صفحه کلید قابل انجام است و تماس تصادفی با بافت نرم فورا باعث برش نمی شود. از آنجا که نیروی مورد نیاز توسط اپراتور برای این دستگاه بسیار کم است کنترل جراحی برای جراح به حداکثر می رسد و به دلیل عملکرد چکشی سرقلم ها، برش به صورت تمیز انجام می گیرد. ذرات محلول فیزیولوژی دمای برش را کاهش و وضوح ناحیه جراحی را افزایش می دهد. علاوه بر آن امکان استریل کردن قسمت های مختلف دستگاه به دفعات وجود دارد.

   RVG

این نوع رادیوگرافی بسیار پیشرفته قابلیت عکس برداری را به صورت دیجیتالی و با حداقل دوز اشعه دارا  است. تصاویری شفاف و دقیق در کمتر از ۳ ثانیه بر روی کامپیوتر آمـاده و قـابـل چـاپ اسـت. سیستـم نرم افزاری بسیار پیشرفته و قوی با دسترسی آسان به تمام ابــزارهــای مــورد نیـاز جهـت هـر گـونـه تغییـر و تصحیح، امکان آنالیز تصاویر را در بزرگنمایی مـنـاسـب و دلـخـواه در اختیار دندانپزشک قرار می‌دهد. سیستم مانیتورینگ تمامی رادیوگرافی‌ها بـه صـورت شبکه بر روی یونیت‌های کلینیک نصب شده و دسترسی به آن از تمامی مانیتورها امکان پذیر است. علاوه بر آن امکان داشتن کپی در آرشـیـو از تـمـامـی فـایـل هـای ایـجـاد شـده به صورت دیجیتالی بر روی کامپیوتر و همین طور نسخه چاپ شده آن وجود دارد.

 IntraOral Camera

به وسیله دوربین داخل دهانی، دندانپزشک می تواند دید کافی و کامل از تمام نقاط و سطوح داخـل دهـان و حـلـق بـیـمـار داشته باشد و تمام مـراحـل درمـانـی و کار را به وضوح در مانیتور نصب شده بر روی یونیت دندانپزشکی ببیند. همچنین دندانپزشک می تواند برای توضیح به بـیـمــار و نـشـان دادن قـسـمـت هـای مـخـتـلـف و پوسیدگی های دندان از آن استفاده کند و باعث سهولت در کارهای جراحی می‌شود.

  ‌میکروموتور چند کاره جراحی

 ‌ایـــن مـیـکــرومــوتــور بــه طــور خــاص بــرای درمـــــان‌هـــــای جـــــراحـــــی فــــک و صــــورت در دندانپزشـکی طراحی شــده است. تـنـظـیــم اتــومــاتـیــک ســرعــت و هـمــزمــان بــا آن تـنـظـیـم اتوماتیک نیروی پیچشی torque، توانایی برش انتخابی و کنترل شده استخوان را برای جراح فراهم می آورد. تنظیم با هندپیس های مختلف و سازگاری آن ها با دقت بالا از ویژگی های آن محسوب می شود. سیستم اپتیک سلولی، پرتو نـوری بـسیار درخشان را برای روشنایی ناحیه مــورد نـظـر جـراحـی از درون هـنـدپـیـس تـأمـیـن مـی‌کنـد. بـا ایـن عمـل فـراینـد جراحی ساده تر، سریع تر و دقیق تر انجام می گیرد.

  ‌دستگاه  Zoom

سفید کردن دندان یکی از ساده ترین و در دسترس ترین راه ها برای بهبود ظاهر، ایجاد تأثیر مثبت و به دست آوردن ظاهری جوان تر و زیباتر است.  تغییر رنگ های داخلی دندان که علت خارجی ندارند و به آسانی با تمیز کردن سطح خارجی دندان و جرم گیری از بین نمی روند توسط روش بلیچینگ قابل سفید کردن هستند.  در روش های کنونی   از نـور با طول موج مخصوص توسط این دستگاه برای فعال کردن و گرمادهی به ژل سفیـد‌کننـده استفـاده مـی شـود و نسبـت بـه روش هـای خـانگی از تأثیر فوق العاده ای برخوردار است. به طوری که تا ۱۰ درجه توانایی روشن کردن رنگ دندان ها را درارا  است.

 Apex Locator

 ‌به گونه ای طراحی شده که طول کانال ریشه را در شرایط خشک، مرطوب، خون و حتی عفونت، با دقت بالا تعیین می  کند و بر روی نمایشگر  LCDبا وضوح بالا نشان می‌دهد. این دستگاه قابلیت نمایش اپیکال کانستریکشن (تنگه اپیکال) را دارا بوده و همچنین مجهز به سیستم هشدار دهنده صوتی است. کاربرد بسیار آسان این دستگاه برای تعیین موقعیت انتهای ریشه دندان به دندانپزشک این امکان را می دهد که درمان ریشه کانال دندان را بسیار آسان‌تر و با دقت بالاتری انجام می دهد. از طرفی این دستگاه راحتی بیمار را تأمین کرده و نیاز به گرفتن رادیوگرافی را به حداقل می رساند. در نتیجه بیمار کمتر در معرض پرتوهای مضر رادیوگرافی قرار خواهد گرفت.

 Light Cure

 ‌انواع ترمیم های دندانی با مواد همرنگ دندان را به وسیله این دستگاه می توان انجام داد. کامپوزیت یا همان مواد همرنگ دندان به وسیله این دستگاه پلیمریزه شده و با دندان پیوند می یابند و لازم نیست که بیمار برای خوردن و آشامیدن چندین ساعت صبر کند.

  ‌چسب جراحی

 ‌جایگزین مناسب برای نخ های بخیه ۵-۰ و  کوچکتر

 ‌ضد آب با خاصیت تراوایی بالا و عبور اکسیژن و رطوبت

 ‌جایگزینی مناسب جهت استفاده در برش های نواحی دست ها، کشاله ران ، پاها ، فتق، پارگی های درشت نی، بیضه ها، ماما پلاستی، پلک ها، صورت و غیره

 ‌بسیار مناسب جهت استفاده در موارد اورژانس و فضاهای بیرون

 ‌به عنوان مکمل جهت جلوگیری از عبور میکروارگانیسم ها و محکم کننده نواحی بخیه شده در جراحی های بزرگ

‌بدون عوارض جانبی سمیت یا حساسیت

 ‌در طی مدت ۷ تا ۱۰ روز، چسب پوسته پوسته شده و از بین می رود.

 ‌با قابلیت نگهداری در شرایط دمای اتاق

 انواع سوزن های جراحی

دارای نـخ و بدون نخ، تیز،کند،راست، نیمه خمیده، خمیده تاپر

 سوزن های تیز

کـــاربـــرد ایـــن ســـوزن در پـــوســت،گــوارش، اعـصــاب، حـفــره دهــان، حلـق، تـانـدون،عـروق است.

 سوزن تروکار

بـسـیــار قــوی در جــراحــی زنــان و ارتـوپـدی استفاده می شود.

 سوزن گرد یا خمیده

بـرای داخـل حفرات، لایه زیر جلد، چربی، روده، معده، مجاری صفراوی و کبدی، حالب، آپاندیس و اطراف عروق استفاده می شود.

 انواع دیگر سوزن های جراحی

 ۱-نــیــمــــه خــمــیــــده: ۴/۱خـمـیـــده (چـشـــم، مـیـکـروسـرجـری) ،  ۸/۳ خمیده (چشم، فاسیا، عـضـلات،لایـه هـای پـوششی، تاندون، عروق، اوروژنیتال

۲-خـمـیـده: ۲/۱ خـمـیـده (مـجـاری صفراوی، گوارشی، تنفسی، ادراری تناسلی، حفرات بدن، پوست، چربی زیر جلد

۳- ۵/۸خـمـیـده (قـلـب وعـروق،دهـان،بـیـنـی، لگن،اوروژنیتال دوخت اولیه)

 انواع پنس ها و لوازم جراحی

 بابکوک : برای گرفتن احشای لوله ای شکل استفاده می شوند .

پنس آلیس : برای گرفتن احشای نرم مانند چربی و زیر جلدی استفاده می شود. 

پنس کوخر : برای گرفتن احشای سفت مورد استفاده قرار می گیرد.

پنس های با دندانه: برای گرفتن پوست مورد استفاده قرار می گیرد  .

پنس کورد یا شستشو : برای پرپ کردن بیمار مورد استفاده قرار می گیرد.

تناکولوم : در جراحی زنان برای گرفتن جسم رحم مورد استفاده قرار می گیرد .

پنس هموستات : پنس رگ گیر است. برای گرفتن ورید ها و شریان ها استفاده می شود.

کلمپ آلیس : برای کلمپ کردن روده بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد  .

پــرفــوراتــور دسـتــی : بـرای سـوراخ کـردن جمجمه مورد استفاده قرار می گیرد.

بنت : برای با لا آوردن استخوان شکسته مورد استفاده قرار می گیرد.

دسته بیستوری : از شماره ۲ تا ۷ وجود دارد.

تیغه های جراحی : از شماره ۱۰ تا ۲۲ وجود دارد.

لان یا استخوان گیر : برای پلاگ گذاری مورد استفاده قرار می گیرد و در عمل های جراحی ارتوپدی کاربرد وسیعی دارد.

پـنـس دیـباکی : مورد استفاده در عمل های عروق برای کلمپ کردن عروق بزرگ کاربرد بیشتری دارد.

کـلـمپ دنیس : برای کلمپ کردن روده ها مورد استفاده قرار می گیرد.

سر ساکشن فریزر: در جراحی های اعصاب،   گوش – حلق و بینی مورد استفاده قرار می گیرد.

اکارتور گلپی : مورد استفاده در عمل های کمر

اره ژیـگــی : بــرای بــریــدن اسـتـخـوان مـورد اسـتـفــاده قــرار مــی گـیــرد بــه خـصـوص بـریـدن استخوان جمجمه

اکارتور کلی : در عمل های جراحی شکم مورد استفاده قرار می گیرد.

پـنــس کــریـســون: بــرای بــریــدن صـفـحـات استخوان مورد استفاده قرار می گیرد.

لیسن : برای بریدن استخوان های پهن مورد استفاده قرار می گیرد.

رونژور : در عمل های ارتوپدی برای بریدن اسـتـخـــوان هــای مـتــراکــم مــورد اسـتـفــاده قــرار می‌گیرد.

لومن : برای ثابت نگه داشتن پلاک در حین پلاک گذاری مورد استفاده قرار می گیرد.

کـلـمــپ مــایـو رابسـون : مـورد استفـاده در آناستوموز روده

قیچی پاتس : مخصوص جراحی های عروق

سر ساکشن دوشی : مورد استفاده در عمل های جراحی شکم به خصوص روده ها

اکارتور دیور یا پاشنه کش : مورد استفاده در جراحی های شکم به خصوص در افراد چاق

اکارتور ریشه : مورد استفاده در دیسک بین مهره ها –  لامینکتومی

استوتوم : برای بریدن سر استخوان مورد استفاده قرار می گیرد.

استیله : مورد استفاده در جراحی های فیستول آنورکتال

اکارتور واژینال :در عمل های هسترواژینال – سر کلاژ مورد استفاده قرار می گیرد.

بوژی : در کورتاژ مورد استفاده قرار می گیرد.

هسترومتر : برای اندازه گیری فوندوس رحم به کار می رود.

کورت : برای تراشیدن بافت استخوانی در ارتوپدی یا رحم در حین عمل کورتاژ مورد استفاده قرار می گیرد.

 تیغ ها و دسته بیستوری ها

‌تیغه ها و دسته بیستوری ها : تیغه های بیستوری  (Blads) در شکل های مختلف جهت مصارف گوناگون مورد استفاده قرار می گیرند. جنس آن ممکن است از استیل کربن باشد . تیغه‌ها در شماره های مختلف وجود دارند. انتخاب اندازه و نوع این چاقوها بستگی به درخواست جراح و سهولت استفاده از آن در محل عمل دارد .

 اسکالپل

معمولا از برنج ،  بر حسب اندازه تیغه ها ساخته شده اند و دارای اندازه و اشکال کمی متفاوت هستند . از نمره  ۱ تا ۷ بر روی آن ها حک شده که دسته‌ی نمره ۳ مناسب ترین دسته برای اکثر اعمال جراحی است . دسته بیستوری شماره ۷ به صورت نازک و بلند ساخته شده و برای استفاده در جراحی‌های عمیق مثل شکاف بر روی مجرای صفراوی مناسب است ( این مجرا جهت عبور کاتتر از داخل آن و شستشو و تزریق ماده حاجب برای عکس‌برداری و نیز تشخیص وجود گرفتگی یا سنگ شکاف داده می شود. )  همچنین در جراحی عروق برای ایجاد برش روی رگ ها از چاقوهای ظریف استفاده می شود.

کنترل عفونت در اتاق عمل

 در کنترل و پیشگیری از عفونت ناشی از اتاق عمل بر اساس نظام مراقبت عفونت های بیمارستانی توجه  سه مورد زیر به عنوان منشاء ایجاد عفونت باید مدنظر باشند:

 ۱-بیمار

 ۲-پرسنل اتاق عمل

 ۳-محیط اتاق عمل

 بیمار

در مورد بیمار باید مراقبت های قبل از عمل و آمادگی بیمار مد نظر باشد که با فرایند های زیر قابل اعمال است:

 ارزیابی از نظر وجود عفونت

الف) قبل از عمل جراحی عفونت های سایر قسمت های بدن و دور از محل مشخص و تحت درمان قرار می گیرد و اعمال جراحی الکتیو تا حل مشکل عفونت به تأخیر انداخته می شود.

ب) کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت

ج) تشویق به ترک مصرف سیگار

د) از دادن محصولات خونی لازم برای بیمار دریغ نمی شود.

ه) وضــعــیـــت بــیــمـــار قــبـــل از عـمــل از نـظــر هپاتیت‌Bو HIV مشخص می شود.

و)  در صورتی که بیمار چاق باشد قبل از عمل نسبت به کاهش وزن اقدام می شود.

 دوش گرفتن با آنتی سپتیک قبل از عمل جراحی

 ‌لازم اسـت بـیـمار شب قبل از عمل، دوش گرفته یا با مواد آنتی سپتیک حمام کند.

 چیدن موی محل عمل

الف) موهای محل عمل را مگر اینکه ایجاد مزاحمت برای عمل جراحی کند اصلاح نمی کنند.

ب) در صورت نیاز به اصلاح این کار بلافاصله قبل از عمل و با ماشین ریش تراش انجام می گیرد. 

 آماده کردن پوست بیمار در اتاق عمل

الف) قبل از آماده کردن پوست بیمار با مواد آنتی سپتیک به طور کامل محل و اطراف محل برش جراحی را شسته و تمیز می کنند.

ب) ماده آنتی سپتیک مناسب برای آماده کردن پوست  استفاده می شود.

ج) این مواد را دایره وار از محل عمل به طرف محیط جهت آماده کردن پوست به کار می برند.

د) حتی الامکان اقامت قبل از عمل بیمار در بیمارستان را به حداقل می رسانند.

 ‌درمان پرسنل آلوده یا عفونی

 ‌از شرکت پرسنل جراحی آلوده یا عفونت یافته تا زمان بهبودی در عمل خودداری می شود.

‌پیشگیری با آنتی بیوتیک قبل از عمل

الف) دادن آنتی بیوتیک به هیچ عنوان به معنی جایگزینی اقدامات مناسب کنترل عفونت در انجام جراحی نیست.

ب) آنتی بیوتیک را فقط در مواردی به کار می برند که مشخص شده است از عفونت محل عمل جلوگیری خواهد کرد.

ج) از آنتی بیوتیک های بی خطر(safe) ،ارزان وباکتریسید با طیف وسیع استفاده می‌شود.

د) اولین دوز آنتی بیوتیک را در شروع جراحی تجویز می کنند.

ه) سطح درمانی آنتی بیوتیک را در سرم و بافت محل عمل تا پایان دوره عمل و چند ساعت بعد از عمل در سطح درمانی نگه می دارند.

و)  پروفیلاکسی را برای مدت طولانی بعد از عمل ادامه نمی دهند.

ز) برای عمل سزارین پر خطر آنتی بیوتیک پروفیلاکسی را بلافاصله بعد از کلمپ کردن بند ناف به کار می برند.

م) قبل از جراحی های انتخابی کولورکتال، با استفاده از تنقیه و مسهل، کولون را از نظر مکانیکی آماده می سازند و روز قبل از عمل از مواد ضدمیکروبی خوراکی غیر قابل جذب در دوزهای منقسم استفاده می کنند.

ی)  بـرای پـروفیـلاکسـی ضـدمیکـروبـی بـه طـور معمـول از وانکـومـایسیـن استفاده نمی‌کنند.

ب) پرسنل اتاق عمل

 ۱-شستشوی جراحی دست یا مالش جراحی دست (Surgical handrub) باید قبل از عمـل تـوسـط پـرسنل اتاق عمل اجرا شود .شستشوی جراحی دست در تمام اعمال جراحی تهاجمی و  برای تمام پرسنل اتاق عمل شامل پزشکان، متخصصان بیهوشی و پرستاران لازم است.

 ۲-ماسک جراحی استاندارد استفاده شود. در صورت مرطوب شدن و در بین اعمال جراحی باید عوض شود. ماسک را نباید از گردن آویزان کرد یا به جبیب گذاشت و دوباره استفاده کرد. ماسک های با کارائی بالا در موارد احتمال بیماری سل استفاده می‌شود.

۳-گان و آپرون های ضد آب(پیش بند) از آلودگی بازوها،سینه و لباس پرسنل با خون و سایر مایعات بدن جلوگیری کرده و نیز از انتشار ارگانیسم از پرسنل به بیمارپیشگیری می کند. تمام پرسنل اتاق عمل باید از گان استریل استفاده کنند.

 ۴-شان استریل برای ایجاد سدی بین فیلد جراحی و منبع بالقوه باکتری استفاده می‌شود.

 ۵-تیم جراحی باید لباس های اتاق عمل شامل بلوز و شلوار پوشیده و روی آن گان بپوشند.

 ۶-کلاه مخصوص اتاق عمل باید استفاده شود.

 ۷-برای پیشگیری از انتشار قطرات آلوده به چشم و بینی از محافظ چشم و صورت استفاده می شود.

 ۸-تعویض کفش انجام می گیرد در صورت احتمال آلودگی با خون یا مایعات بدن چکمه غیر قابل نفوذ آب پوشیده می شود.

 ۹-ناخن ها کوتاه شده و نباید از ناخن مصنوعی استفاده شود و از آویزان کردن جواهرات به دست و انگشتان و ساعد اجتناب کرد.

    ۱۰-دستکش  لاتکس استریل جراحی توسط پرسنل اتاق عمل پوشیده می شود و در صورت آلودگی یا پاره شدن تعویض می شود. پوشیدن دو جفت دستکش احتمال آلودگی دست با خون یا مایعات بدن را کاهش می دهد.

    ۱۱-در مواردی که دستکش آلوده شده یا با دست برهنه تماس داشته یا تماس با هر چیز غیر ‌استریل یا سوراخ شدن، نشت داشتن یا پارگی آن را تعویض می کنند.

    ۱۲-محوطه و محل عمل را مشخص و تا پایان عمل استریل نگه می دارند.

    ۱۳-مناسب ترین راه تکنیک جراحی را به بهترین روش به اجرا می گذارند. کنترل خونریزی حین عمل و جابجائی آرام بافت محل عمل در کاهش عفونت بعد از عمل مؤثر خواهد بود.

۱۴-در جراحی های پیوند و نیز در جراحی بیماران HBV، HCVو HIVمثبت از دو جفت دستکش استفاده می شود.

 ج) کنترل محیط اتاق عمل

۱-حفظ سالم ترین محیط در محل انجام عمل

 )aاتاق اختصاصی برای انجام عمل جراحی و اقدامات تهاجمی یا وسایل و تجهیزات استریل مشخص می شود.

 b)ورود پرسنل به اتاق عمل  محدود می شود.

 موقعیت اتاق عمل

 )a اتاق عمل باید از محل اصلی رفت و آمد بیمارستان و کریدور های آن مجزا باشد.

 )bامـکــان دسـتــرســی آســان بـه بخـش هـای جراحی و اورژانس داشته باشد.

 )cکف اتاق عمل از مواد مقاوم و دیوارهای آن از مـواد قـابـل شـسـتـشـوی غـیـر قـابـل جـذب پوشیده شود.

 )dاتاق عمل در ناحیه  Asepticقرار گیرد.

  ‌دما و رطوبت اتاق عمل

 a)مناسب ترین میزان رطوبت ۵۵-۵۰%

 b) مناسب ترین دما یک درجه سردتر از محیط خـــــارج از اتـــــاق عــمــــل اســــت(۱۸- ۲۴ درجــــه سانتیگراد)

 تهویه اتاق عمل

در زیر تصویر تهویه به روش لایه‌ای یا لامینار و ایجاد اتاق تمیز را مشاهده می کنید:

)aدر اتـاق عـمـل سـیـسـتـم تهویه فشار مثبت برقرار می شود.

)bحداقل ۱۵ بار تعویض هوا در ساعت انجام شده و حداقل ۳ بارآن باید هوای تازه باشد.

)cورود کـل جـریـان هـوا از سـمـت سـقف و خروج آن نزدیک به کف زمین است.

)dتـمـام هـوا بـایـد فـیـلـتـر شـده گردش مجدد داشته و تازه باشد.

)eبــه مـنـظــور پـیـشـگـیــری از عـفــونــت زخـم جــــراحــــی از اشــعـــه مـــاورای بـنـفـــش اسـتـفـــاده نمی‌‌شود.

)fبجز در مواقع عبور وسایل، پرسنل، و بیمار، درب های اتاق عمل بسته است.

)gبــرای انـجــام جــراحــی هــای ایـمـپـلـمـنــت، ارتـوپـدی، استفـاده از اتـاق عمل های مجهز به هوای مافوق تمیز مورد رسیدگی و مطالعه قرار دارد.