بازی های کودکانه همراه با تصویربرداری پزشکی | دانشجویان مهندسی پزشکی ایران
×

منوی بالا

منوی اصلی

منوی سایدبار


خبرهای ویژه

» تصویر برداری پزشکی » بازی های کودکانه همراه با تصویربرداری پزشکی

تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۰۵ - ۱۷:۴۰

بازی های کودکانه همراه با تصویربرداری پزشکی

بازی های کودکانه همراه با تصویربرداری پزشکی CT‏اسکن برای کودکان سی تی اسکن یک آزمون پزشکی بدون درد و غیر تخریبی است که به پزشکان در تشخیص و درمان بیماری ها کمک می کند. از تجهیزات خاص اشعه ‏X‏ برای تولید تصاویر متعدد از درون بدن استفاده  می شود، سپس با کمک یک رایانه این […]

بازی های کودکانه همراه با تصویربرداری پزشکی

CT‏اسکن برای کودکان

سی تی اسکن یک آزمون پزشکی بدون درد و غیر تخریبی است که به پزشکان در تشخیص و درمان بیماری ها کمک می کند. از تجهیزات خاص اشعه ‏X‏ برای تولید تصاویر متعدد از درون بدن استفاده  می شود، سپس با کمک یک رایانه این تصاویر در نماهایی چند برشی و چند مقطعی از ناحیه مورد مطالعه، در هم ادغام می شوند. سپس می توان این تصاویر را به صورت چاپ شده یا بر روی مانیتور مورد مطالعه بیشتر قرار داد. سی تی اسکن از اعضای داخلی بدن، استخوان، بافت نرم و سلول های خونی در مقایسه با آزمایش های اشعه ‏X‏ معمولی، تصاویر بهتر و شفاف تری در اختیار پزشک قرار می دهد و می توان آن را بر روی نوزادان، کودکان و نوجوانان نیز قابل استفاده است.

پزشکان از سی تی اسکن برای شناسایی شرایط غیرطبیعی و بیماری های مختلف، از جمله سرطان در هر بخشی از بدن کودکان بهره می گیرند.
معمولا از سی تی اسکن اطفال برای تشخیص و نظارت بر درمان آسیب ها و اختلالات التهابی، دردهای شکمی، سر دردها و بررسی تغییرات جراحات استفاده می شود.
در مورد جراحات وارده بر مغز،  این روش برای  آشکار سازی مشکلات جدی مانند خون ریزی و در مغز یا دیگر آسیب های مغز کاربرد دارد.
به جز تصویر برداری اشعه ‏X‏ از سینه، سی تی اسکن رایج ترین روش تصویربرداری برای معاینه سینه است. از سی تی اسکن سینه در موارد زیر استفاده می شود:
* بررسی‏ رگ های خونی مرتبط با مغز، صورت یا گردن
* بررسی‏ نخاع و استخوان سازی در ستون فقرات ‏
* عوارض ناشی از آسیب هایی چون سینه پهلو
* بررسی توموری که در شش شکل گرفته باشد یا از مکان دورتری به درون شش گسترش پیدا کرده باشد.‏
* بیماری های راه های هوایی مانند التهاب نای (مجاری تنفسی)
* آسیب های مادرزادی
* رگ های خونی آسیب دیده و آسیب های وارده به شش
* تشخیص آپاندیس
* معاینه جوانانی که دارای عوارض التهابی روده بزرگ، مانند‏ ورم روده هستند. ‏
* شناسایی تومورهای شکمی یا آسیب های حین تولد
‏  با کمک سی تی اسکن می توان موارد زیر را در ناحیه اطراف لگن شناسایی کرد:
* کیست ها یا تومورهای تخمدان
* شرایط غیر طبیعی مثانه
* وجود سنگ در مجاری ادراری
* بیماری های استخوانی نواحی اطراف لگن خاصره
کودک در هنگام انجام این آزمایش باید لباس راحت، گشاد و متناسب به تن داشته باشد. در ضمن باید چند ساعت پیش از انجام آزمایش از خوردن و آشامیدن پرهیز کند و در مورد داروهای بی حس کننده یا مسکن، احتمالا کودک نباید از سه تا شش ساعت پیش از آزمایش چیزی بیاشامد یا بخورد. ‏

نحوه اجرا روش
‏  تکنیسین با قرار دادن بیمار بر روی میز سی تی اسکن به صورت خوابیده بر شکم، بر پشت یا به پهلو، در حال دراز کش، تصویر برداری را آغاز می کند. برای آن که بیمار بتواند راحت تر در موقعیت مناسب تر قرار بگیرد یا در ضمن آزمایش ثابت بماند، می توان از تسمه و بالش استفاده کرد.‏
باید از کودک خواسته شود که تکنسین را از هر گونه ناراحتی در حین جایگیری بر روی میز با خبر کند، زیرا این ناراحتی ها ممکن است در حفظ ثبات بیمار بسیار مهم باشند.
به محض آن که کودک در موضع صحیح را گرفت، تکنیسین اتاق را ترک می کند تا اسکن را آغاز کند.
چنان چه لازم باشد از مواد کنتراست استفاده می شود، که می تواند به صورت بلعیدنی یا تزریق درون وریدی ‏‎(IV)‎‏ باشدکه بسته به نوع آزمایش، روش استفاده نیز متفاوت خواهد بود.
سپس، میز آزمایش به سرعت از درون اسکنر عبور داده می شود تا موقعیت صحیح اسکن ها تعیین شود. به طور متناوب از بیمار خواسته می شود تنفس خود را حین اسکن نگه دارد. اغلب کودکان بزرگتر از شش سال قادرند به مدت کافی تنفس خود را محبوس کنند تا اسکن کامل شود، هرچند که به تمرین و آموزش نیز نیاز دارند. کودکان خردسال تر احتمالا نمی توانند به مدت کافی برای تکمیل اسکن نفس خود را حبس کنند، تنفس نامنظم می تواند بر کیفیت سی تی اسکن تاثیر بگذارد، به خصوص در مواقعی که اسکن کردن برای معاینه سینه با بالای شکم انجام می شود. در اغلب موارد، بهتر است کودکان  به طور منظم در حین اسکن نفس بکشند. دستگاه های مدرن که به عنوان دستگاه های ‏CT‏ چند آشکار ساز یا چند برشی شناخته می شوند، قادر هستند از نواحی بزرگتری از بدن در زمانی کوتاه تر تصویربرداری کنند.‏
‏  سی تی اسکن، اغلب بدون درد، سریع و راحت انجام می شود. با استفاده از ‏CT‏ مارپیچی، زمان مورد نیاز برای دراز کشیدن بیمار کاهش می یابد.
اگرچه اسکن کردن هیچ گونه دردی ایجاد نمی کند، اما ممکن است کودک به علت چند دقیقه ساکن ماندن تا حدودی احساس ناراحتی کند. ‏
‏  اگر مواد ایجاد کنتراست مصرف شده باشد، کودک به علت ایجاد خراش ناشی از سوزن هنگام ورودن در ورید دست یا بازو کمی احساس ناراحتی می کند و ممکن است احساس گرما پیدا کند و در حین تزریق مواد ایجاد کنتراست احساس هیجان به او دست بدهد و مزه ای فلزی در دهان وی ایجاد شود، که تا چند دقیقه ادامه خواهد داشت.
به طور موردی، بیمار ممکن است دچار خارش و کهیر زدگی شود که پس از مدتی برطرف می شوند. اگر کودک دچار مشکل تنفسی شود، باید به سرعت تکنسین یا پرستار اطلاع داده شود، زیرا ممکن است این وضعیت به واکنش سخت تر آلرژیک منجر شود. ‏
‏    در حین انجام سی تی اسکن، کودک در اتاق آزمایش تنها می ماند، اما تکنسین می تواند در تمام مدت آزمایش وی را ببیند وصدای وی را بشنود و با او سخن بگوید، البته یکی از والدین کودک می تواند به عنوان همراه در اتاق بماند، به شرط آن که روپوش سربی را برای جلوگیری از تابش تشعشع بر تن کند.
در برخی از تصویربرداری ها ممکن است لازم باشد در مواقعی که کودک خردسال نتواند ثابت بماند، از داروی بیهوشی استفاده شود. ‏
‏  هنگامی که آزمایش به پایان رسید و در صورت مصرف داروی آرام بخش، اگر کودک هشیار شده باشد، می تواند به خانه باز گردد. پس از انجام سی تی اسکن، کودک ‏
می تواند فعالیت های عادی خود را انجام دهد. ‏

مزایای و معایب
* استفاده از CT‏ مارپیچی (حلزونی) برای معاینه کودکان به زمان کمتری در مقابل اسکنرهای قدیمی ‏CT‏ نیاز دارد و نیاز به مصرف داروی آرام بخش و بی هوشی عمومی را کاهش می دهد.
*  فناوری های جدیدی که عمل اسکن کردن را سریع تر می کنند، به معنای زمان کمتر تصویربرداری و ثابت ماندن بر روی میز آزمایش جهت ایجاد تصاویر واضح تر برای کودکان است. از طرف دیگر، زمان کوتاه تر اسکن، باعث می شود که کودکان ناراحتی کمتری در حین تصویربرداری از اعضای مهم بدن حس کنند.‏
* سی تی‏ اسکن، بدون درد، غیر تخریبی و معتبر است.‏
* مزیت اصلی سی تی اسکن آن است که می توان به طور هم زمان از استخوان، بافت نرم و رگ های خونی تصویربرداری کرد.‏
* برخلاف دستگاه های اشعه X‏ معمولی، سی تی اسکن تصاویری دقیق از انواع بافت هایی مانند شش ها، استخوان ها و رگ های خونی در اختیار پزشک قرار می دهد.‏
* سی تی اسکن، سریع و راحت است، در مواقع اضطراری این معاینات می توانند جراحات داخلی و خون ریزی داخلی را با سرعت کافی آشکار سازند و به حفظ جان بیمار کمک می کند. ‏
* سی تی اسکن‏ از ‏MRI‏ ارزان تر است. علاوه بر این، نسبت به حرکت بیمار حساسیت کمتری دارد. ‏
* برخلاف MRI، چنانچه درون بدن بیمار هر نوع وسیله پزشکی نصب شده وجود داشته باشد، انجام سی تی اسکن امکان پذیر است. ‏
* تصویر برداری سی تی اسکن، تصاویری ‏real-time‏  فراهم می آورد.‏
* پس از انجام سی تی اسکن، تششعی در بدن بیمار باقی نمی ماند.‏
* اشعه های ‏X‏ کاربردی در سی تی اسکن، معمولا با عوارض جانبی همراه نیست.‏

خطرات
* همیشه احتمال کمی از ایجاد سرطان ناشی از تششع وجود دارد. با این حال، مزیت انجام تشخیص صحیح باعث بی اهمیت شدن خطر  می شود.
* خطر ناشی از واکنش آلرژیک در مقابل مواد کنتراست که حاوی ید هستند به ندرت پیش می آید، واحدهای رادیولوژی برای مقابله با این مسئله به خوبی تجهیز شده اند.‏
* برای به دست آوردن تصاویر سی تی اسکن وجود تششع، امری ضروری است و مقدار زیاد تابش باعث سرطان می شود. به هر حال، سی تی اسکن باعث می شود بیمار کمی در معرض تشعشع قرار بگیرد. اگر چه در مورد ایجاد سرطان توسط این میزان تابش بحث زیادی وجود دارد، اما از آنجا که این امکان وجود دارد، تمام تلاش های ممکن برای محدود ساختن تابش اشعه به کودکان در اثر سی تی اسکن، پیش بینی شده است. غده تیروئید، مغز استخوان و غدد جنسی کودکان در مقابل تشعشع حساس هستند. علاوه بر این، کودکان در سراسر عمر خود زمان بیشتری می توانند تابش اشعه را در بدن خود انباشته سازند. هر بار در معرض اشعه قرار گرفتن، از جمله سی تی اسکن، به این مقدار کلی در معرض تابش در طول عمر وی می افزاید. یکی از بهترین راه های محدود ساختن تابش اشعه، خودداری کردن از انجام سی تی اسکن است که به وضوح مورد نیاز نباشند و روش های سنجشی وجود داد که سطح مورد اسکن را به اندازه ای که مورد نیاز است محدود می کند و بر اساس علت تجویز سی تی اسکن، می توان تنظیمات دقیق ‏CT‏ را انجام داد و با توجه به سطح مورد آزمایش و اندازه بدن کودک تابش را تنظیم کرد. رادیولوژیست ها معمولا سعی می کنند که با توجه به اطلاعات تشخیصی مورد نیاز، از حداقل تابش ممکن استفاده کنند. ‏
* همیشه خطراتی در اثر کاربرد داروهای بی هوشی و آرام بخش وجود دارد. همه سنجش ها و معیارهای لازم برای حفظ مصلحت و سلامت کودک، از جمله نظارت از نزدیک باید صورت بگیرد.‏
بنابراین تنها در صورتی که ضرورتی برای تشخیص مورد نیاز باشد باید سی تی اسکن را انجام داد.‏

محدودیت های ‏CT‏ اطفال چه هستند؟
فردی که بسیار چاق باشد نمی تواند از دریچه یک دستگاه معمولی ‏CT‏ عبور داده شود. سایر روش های تصویربرداری مانند التراسوند و رزونانس مغناطیسی ‏‎(MR)‎‏ می توانند از برخی نواحی بدن تصاویری معادل یا حتی بهتر از روش ‏CT‏ فراهم کنند.
با همکاری مشترک پزشک عمومی یا پزشک اطفال و متخصص رادیولوژی می توان بهترین و مناسب ترین روش آزمایش برای کودک را تعیین کرد. حرکت، حتی در مواقعی که تمام پیش بینی های لازم برای حفظ ثبات کودک انجام شده باشد، ممکن است بر کیفیت تصاویر ‏CT‏ تخت تاثیر قرار گیرد.‏



دسته بندی : تصویر برداری پزشکی , سی تی اسکن
ارسال دیدگاه

تبلیغات